Καρκίνος του Ουρητήρα / Νεφρικής Πυέλου

Ο καρκίνος του ουρητήρα και της νεφρικής πυέλου είναι σπάνιος τύπος ουροθηλιακού καρκίνου που εμφανίζονται στο ανώτερο τμήμα του ουροποιητικού συστήματος. Πρόκειται για κακοήθεις όγκους που αναπτύσσονται στο εσωτερικό τοίχωμα της νεφρικής πυέλου ή του ουρητήρα. (του σωλήνα που μεταφέρει τα ούρα από το νεφρό στην ουροδόχο κύστη.)

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Ο καρκίνος της νεφρικής πυέλου και του ουρητήρα μπορεί να παραμείνει ασυμπτωματικός για καιρό. Τα πιο συχνά συμπτώματα είναι:

αιματουρία (αίμα στα ούρα – συχνά χωρίς πόνο)
πόνο στη μέση ή στα πλευρά
επαναλαμβανόμενες ουρολοιμώξεις
μείωση νεφρικής λειτουργίας
σπανιότερα απώλεια βάρους η κόπωση

Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου;

O καρκίνος του ανώτερου ουροθηλίου σχετίζεται με:

Κάπνισμα (ο σημαντικότερος παράγοντας)
Χρόνια έκθεση σε χημικές ουσίες (π.χ βιομηχανικά ή φυτοφάρμακα)
Χρόνιες ουρολοιμώξεις ή λιθίαση
Ανατομικές ανωμαλίες π.χ συγγενείς στενώσεις)
Οικογενειακό ιστορικό ή σπάνια σύνδρομα (πχ lynch syndrome)

Πως γίνεται η διάγνωση;

O ουρολογικός έλεγχος περιλαμβάνει:

Απεικονιστικές εξετάσεις
• Αξονική τομογραφία (CT urography)-κύρια εξέταση εκλογής
• Μαγνητική ουρογραφία (MR urography)-Εναλλακτική χωρίς ακτινοβολία
• Υπερηχογράφημα νεφρών – ουρητήρων – κύστης (ΝΟΚ)
Ενδοσκοπικός έλεγχος
• Ουρητηροσκόπηση με λήψη βιοψίας
Ουρολογικές εξετάσεις
• Γενική και κυτταρολογική εξέταση ούρων
• Καλλιέργεια ούρων για αποκλεισμό λοίμωξης.

Τύποι και σταδιοποίηση

Ο συνηθέστερος τύπος είναι το ουροθηλιακό καρκίνωμα (παλαιότερα μεταβατικό επιθήλιο). Σπανιότερα παρατηρούνται αδενοκαρκινώματα ή πλακώδη καρκινώματα. Η σταδιοποίηση βασίζεται στο βάθος διήθησης του όγκου στο τοίχωμα του ουρητήρα/πυέλου και στην ύπαρξη λεμφαδενικών η απομακρυσμένων μεταστάσεων.

Ποια είναι η θεραπεία

Η θεραπεία εξαρτάται από το στάδιο της νόσου την θέση του όγκου και την γενική κατάσταση του ασθενούς

Χειρουργική θεραπεία (λαπαροσκοπικά ή ρομποτικά)-κυρία επιλογή
Νεφρόουρητηρεκτομή. Αφαίρεση του νεφρού, του ουρητήρα και τμήματος της κύστης (ειδικά για διηθητικούς όγκους).
Ουρητηρεκτομή ή μερική εκτομή. Μόνο σε επιλεγμένες περιπτώσεις με μικρούς χαμηλόβαθμούς όγκους.
Ενδοσκοπική αφαίρεση. Για μικρούς μη διηθητικούς όγκους σε ασθενείς που δεν μπορούν να χειρουργηθούν.

Χημειοθεραπεία

Συμπληρωματικά μετά από επέμβαση (adjuvant)
Σε προχωρημένα ή μεταστατικά στάδια
Σε συνδυασμό με ανοσοθεραπεία όπου ενδείκνυται.

Πρόγνωση

Η πρόγνωση της νόσου εξαρτάται από:

Το στάδιο κατά την διάγνωση
Τη βαθμολογία διαφοροποίησης του όγκου (χαμηλός ή υψηλός βαθμός κακοήθειας)
Την έγκαιρη χειρουργική αφαίρεση.

Όταν η νόσος διαγνωστεί νωρίς η επιβίωση είναι πολύ υψηλότερη. Σε διηθητικούς ή μεταστατικούς όγκους η πρόγνωση επιδεινώνεται, αλλά υπάρχουν πλέον θεραπευτικές επιλογές που υπόσχονται καλύτερα αποτελέσματα.